ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੀਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਰੂਹ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਦਾ ਗਾਇਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੇ ਛੰਦ ਵਜਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਛੰਦ ਸਾਲ 1937 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ 'ਜਨ ਗਣ ਮਨ' ਵਾਂਗ ਹੀ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਦੇ ਗਾਇਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਵਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਵੱਜਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਕਲਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਇਹ ਗੀਤ ਸਾਲ 1870 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1882 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ 'ਅਨੰਦਮੱਠ' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਛੰਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ (ਕਮਲਾ) ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਟੈਗੋਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਸ ਤੱਕ: ਗੀਤ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਫ਼ਰ
ਇਹ ਗੀਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1896 ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਧਿਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਾਅਰਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਈ.ਐਨ.ਏ. (INA) ਦਾ 'ਮਾਰਚਿੰਗ ਸੌਂਗ' ਬਣਾਇਆ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 24 ਜਨਵਰੀ 1950 ਨੂੰ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ' (National Song) ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.
