IMG-LOGO
ਹੋਮ ਪੰਜਾਬ: ਪਟਿਆਲਾ ’ਚ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ’ਤੇ ਪੁਲ ਡਿੱਗਣ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਰਹੀ...

ਪਟਿਆਲਾ ’ਚ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ’ਤੇ ਪੁਲ ਡਿੱਗਣ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਰਹੀ ਵਜ੍ਹਾ? ਓਵਰਲੋਡਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਾਲ ਤੱਕ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਰਾਜ਼

Admin User - Nov 20, 2026 07:17 PM
IMG

ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ’ਤੇ ਬਣਿਆ ਕਰੀਬ 60 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਸਟੀਲ ਟਰੱਸ ਪੁਲ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰ ਗਿਆ। ਘਟਨਾ ਸਮੇਂ ਪੁਲ ਤੋਂ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੋ ਟਰੱਕ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਪੁਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਟੁੱਟਣ ਮਗਰੋਂ ਨਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਫਸ ਗਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵੀ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਟਰੱਕ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੁੱਢਲੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ’ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਪੈਣਾ, ਸਟੀਲ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗਣਾ, ਬੇਅਰਿੰਗ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਿਜ ਸਟਰੱਕਚਰਲ ਮਾਹਿਰ ਏ.ਕੇ. ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਲ ਡਿੱਗਣ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਓਵਰਲੋਡਿੰਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪੁਲ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਜ਼ਨ ਉਸ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਪੁਲ ਦੇ ਬੇਅਰਿੰਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੇਅਰਿੰਗ ਪੁਲ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਪਿੱਲਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੰਗਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰ ਦੀ ਵੰਡ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਲ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤੀਜਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਟੀਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗਾਲ ਹੈ। ਨਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਮੀ ਕਾਰਨ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਟੀਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਮੁਤਾਬਕ ਰੇਲਵੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੀਲ ਟਰੱਸ ਪੁਲਾਂ ਦੀ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪੁਲ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲ ਦੇ ਨਟ-ਬੋਲਟ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਹਿਰ ਏ.ਕੇ. ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟੀਲ ਪੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਟ-ਬੋਲਟ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ।

ਉੱਧਰ, ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। NHAI ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਬਾਈਪਾਸ ਦਾ ਚਾਰ-ਮਾਰਗੀ ਹਿੱਸਾ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਠੇਕੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ LHS ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (PWD) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (BRO) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਦਸੇ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਨਹਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਪੁਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ NHAI ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਲ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੇਫਟੀ ਆਡਿਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ ਨੇ ਪੁਲ ਡਿੱਗਣ ਲਈ ਪਿਛਲੀ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਲਹਾਲ ਪੁਲ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਤਸਵੀਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੇਫਟੀ ਆਡਿਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।

Share:

ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਡੈਸਕ

Parminder Singh Jatpuri

Editor in Chief

ਕੱਪੜ ਛਾਣ

Watch LIVE TV
Khabarwaale TV
Subscribe

Get all latest content delivered to your email a few times a month.