ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ‘ਸਿਚੁਏਸ਼ਨ ਰੂਮ’ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਸੰਕਟ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣਗੇ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੋਟੁੱਕ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ’ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਰਣਨੀਤਕ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਧਾਉਣ ਬਦਲੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ 12 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀ ਡਾਲਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਘਾਈ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਬਾਘਾਈ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਹੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਗਾਲੀਬਾਫ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਅਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਰਿਆਇਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਵਿਵਾਦ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ:
ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦਾ ਭੰਡਾਰ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ (ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ) ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਟਾਕ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IAEA) ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ 440.9 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹੈ, ਜੋ 60% ਤੱਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਈਨ-ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।
ਵਿੱਤੀ ਮੰਗਾਂ: ਈਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਜ਼ (ਜ਼ਬਤ) ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਲਗਭਗ 24 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰੰਟੀ: ਈਰਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਲਿਖਤੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਮੁਕਰੇਗਾ ਨਹੀਂ (ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ)।
ਫਿਲਹਾਲ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੌਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੜੀਅਲ ਰੁਖ਼ ਕਾਰਨ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.
