ਭਾਰਤੀ ਟੈੱਕ ਜਗਤ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ: 'ਕ੍ਰੈੱਡ' ਦੇ ਫਾਊਂਡਰ ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਬਣੇ ਵਟਸਐਪ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਹੈੱਡ

ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੇਰੈਂਟ ਕੰਪਨੀ 'ਮੈਟਾ' ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਨਟੈੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ 'ਕ੍ਰੈੱਡ' (CRED) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵਟਸਐਪ (WhatsApp) ਦਾ ਨਵਾਂ ਗਲੋਬਲ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣਗੇ। ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵਿਲ ਕੈਥਕਾਰਟ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣਗੇ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਟਸਐਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਵਟਸਐਪ ਵਰਗੀ ਦਿੱਗਜ ਗਲੋਬਲ ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ (ਦਵਾਈਆਂ) ਦੇ ਥੋਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਸੋਚ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

ਜੇਕਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. (IIT) ਜਾਂ ਆਈ.ਆਈ.ਐੱਮ. (IIM) ਵਰਗੇ ਨਾਮਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਧਾਰਕ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਨਾਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐੱਮ.ਬੀ.ਏ. (MBA) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ) ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਨ.ਐੱਮ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਐੱਸ. (NMIMS) ਤੋਂ ਐੱਮ.ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਝ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।

ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ 'ਫ੍ਰੀਚਾਰਜ' (FreeCharge) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਕਿ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ 'ਸਨੈਪਡੀਲ' (Snapdeal) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 450 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਡੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਨਾਲ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (ਇਨਵੈਸਟਰ) ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ 'ਏਂਜਲ ਇਨਵੈਸਟਰਸ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਕ੍ਰੈੱਡ' (CRED) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫਿਨਟੈੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦਾ ਬਿੱਲ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਵਾਰਡਸ (ਇਨਾਮ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕ੍ਰੈੱਡ ਨੇ ਲੋਨ, ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਵੈਲਥ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪਸਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਫਾਊਂਡਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ Go-Jek, Unacademy, Spinny, Jugnoo, Rupeek, TVF ਅਤੇ Mobile Premier League (MPL) ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਵੇਂ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿੱਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਨੈੱਟਵਰਥ (ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ) ਲਗਭਗ 15,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਟਸਐਪ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਹੈੱਡ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਾਰੀ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ-ਪੱਖੀ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਹੋਰ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ।